WPCQ PRC1;[S}(_Yg܌s^L:bȸY:]Ҏ^|gS*%%i1v1t[svV:T8e-j{B_p\(rĸtahƉ.Uh :eHq5C-3ݍJyj4q,I7R!-n&-B zꙩ{MUT> 0 0m< 0d 02] t  0 D+Fq 07 0( 0  AQ 0 B D3 B 04 AWo%p@A? AI?@ ?@ ???@ 0C@$ABVDFGBKYM*QR~TIV7XY([]~_ma[c egk#oY>qosYv_z=%| 1b~ 0~ 0"#!|U(N %N^ w@4?S mUo~l 1u 0 c_ 1ƒ 1IIIIIIIIIIMЄ 0=Ԅ 0I 0Z 0J. 0x 0N 0 0mΈ 0; 0 0E 0 0> 0&&&& 0F. 0t 0k 0p 0w 0 B* D3Ȓ 0 0 0B 0ѕ 0F 0t+ 0RU6U*'\  `&Times New Roman<l:Default ParaXXX<:Footnote Ref0.Header (#XXXS\  `&Times New RomanSA7X` hp x (#AS\  `&Times New RomanSXXX0m.Footer (#S\  `&Times New RomanSA7X` hp x (#AS\  `&Times New RomanS'    0 .       'CFUS.,  BXHXXBXXHXXBXH  _WGCz hx p @X@ExX (#(#   (#(# @ (2$ @v!CFUS.,    BXHXXBXXHXXBXH  'dxd Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5(2$ @v!CFUS.,    BXHXXBXXHXXBXH  ($(2$ @v!CFUS.,    BXHXXBXXHXXBXH    C<< c "CFUS.,  BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH  XHX:`  1      )CFUS.,  BXHXXBXXHXXBXH  _ @ Q( xQ*:`XXHLaprsentenoteestdonnetitredinformationseulement.Ilnesagitpasdunavisjuridiqueetellenestpas  destinecettefin.#XHX:`#(2$ @v!CFUS.,    BXHXXBXXHXXBXH   d'dxd1  d Level 1 Level 2 Level 3 Level 4 Level 5( $ddd C<< cWPC``RRR`` $'*-3557239=45@C,2EKxyMUU]oxVa^47wbMT?(8 0- ivR.Rγ*"ecɸ  3063B?LJUSRP`^ge|{ʴ    #!0/'&533333315333755575553365775588/.;;32::::88@?1177?><;53><98MK42IIFFLKYYRRJHZYcbiiZYddppihpo{{rqnNNȏ888~!R} }}|{}|g}̓uuy܌|kc{yusuy|`uy^ܨu}\਒ՐZ !"X} !"--%!W{  D%V⚅ %-T! S  Rܒ %kQnWDUIUPzbUhLSSLLSSLSLLSL{O{bU )49$$#$$==$==$=$=&/iiiiiiifW,3@X  -!|{{i{ȃ}Éȇ{|։Ȉ{}fU57VXX XX&ӿÊx | bU!3$2%x庈|m늺ђ _U57X&|z|zi׽|ˉ u fW!3#2%xຉ}rmʺ濈mr}yj%fW57 X0! κ׺xm溈r|D%fW!8=X T kκ{|x泈h|y %nW/&V 0, 􎺊|燿{xhκ~%fW"349=v|izŒⷆʍ}Կ `%fW16&8870,D }淌xNjֿrh{mmݿ邑-fW>8#T'5-!8'C4嵋|{ʺzj%fW:6V`57j׺ຂ׹iy Z% fW24VTHRZU vUWUi||. ܺ좒- f}6$SPPH UWIQPOPMjֺ泍 xr㷉׿|h|j%f8'F ZMIQPOSKGv{`ຂh| zr♂j%t UMRQPOHK^9=&/ ؎ ¸iԺ 늺m؃ Z%qYTa5 ZWMIQPLHKC#(.y齂|h x-sE ZUMIJOLHG== XX9lj Ljຂi]ZWNRQQA sECazRJPLHav$V+*D|練 |hňܿ˺ UMIQPOLKAAgHaSKT=686'4#+*j庂r mx |x{{Ľ}ɵj ZUMRJPOHa$AAŇpH$GX TF+* *1()*j{ ິhh zຂ κhѺ{hɺ mºrj UIRJPLKa$=^AApYX XTTV'+6+/-` x˺zκx颂 jZRPHK^=AAsY T'6&4'(,,!D` ܺ |z{z˺x{j099AA sET&(*1()"`n ܺܺຄ庉|\57TAAg&3/-`  Ӻ׿x}\/&VFTAALJodDj{ x|}슼|zxi \,+#v466AAƇl\Dj} |Ժ ๚ 늺 ]"8aF0)*16TAAnW\}x 潈ݺx؃ cZ<)' "8@AAnW]澋|}済˺繉 󋃑 e`/&PZ(4TFAAnWc ⹴ Ӻຂmhh幉 xֺ╂ j+O`5&$$&67AnW`n ܿxz潈x弉z{ ]"8SN/0$ ^+(*:+T[ALJeWDjݿ {ֺhx c-2#QUNh7 a|-?0VhnW\~ֺܹݿhx嵉⺇x׺hу n`57KOLaT v;0$v -n\ZcӺ.zκx|.⺇xz󍒂 \:6B==V#0z-n\WnzⳈxܿ.}x{cZ8# XTF$4&2;0VmnW]滇潈. x}к⺇~\2'X VV#'6325* ;0vz-nWZexh{鷃{ i็cZ57X F$4'63(5* -0$VzŇnWD]~zຂܿݿxr~\:69T9#'6321/, %0vr"<n\`n|⹅| ‡m{ h愑 eU<5+&+3(1*!%0Vvmn\]ຄx  {ֿ m} h񮃑]-**!%-<0T9r"-n\`n{ ο ࿺ӿ{Ď Ɏm.͎rhxnU&=vrnWUc.xrrh .r rxrrmm hm hxhmh xeU0TLJn\] ....|]Z/&VkLJ~z􋄑]&$kM\DZZ;0$|N륄~]-U&VONDO构~]DNxrSLPRWO♄cUURmLK=KOQMUZc}ii塄e\DNRJOKB9=VHOJRUUc~{ÿ{|]UDrw9$#$#$4#v#=={\e3俊hmӸihν|銺zᾺ{zm zοۺ}{e\UD,)()()( ))((2)/`\c~3}iz|ѿ{ѸxѴ.οͺ鰒~e]W----U\c Z'ۿ xirr||mzrڢe]\UZUW]eӿ5hxݎĿ{銿ЌԺ}~ec]\UUZUUW\]en˿6{ǿxmӿ|˿~nec]_cee~|ӿ#͵xԿ} |.5zhʼxxԿ.ֿzο{}k?ο.{Կz{ix׿|آ?hǍźֺԺ|ú}}˺|{Ⱥ,imzxmmmrmhmm r rm rm mmh rmxհ|+iiiiii.i kiiin &Draw Object <<=8C HKKKK J    )CFUS.,  BXHXXBXXHXXBXH  ?+ ` hp x X? @ ($      @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH?+ ` hp x X? @     1  .@  ݀UKCF, [1964]1AllE.R.367.USUK., | @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH?+ ` hp x X? @     2  .@  ݀Ibid.,p.407.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH?+ ` hp x X? @     3  .@  ݀(1989),58_D.L.R._Ԁ(4th)193. | @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH?+ ` hp x X? @     4  .@  ݀Ibid.,p.206.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH?+ ` hp x X? @     5  .@  ݀Ibid.,p.208.Lestribunauxemploientdiversesformulationsdescriptivespourdfinirlescomportements !b justifiantdesdommagesintrtspunitifs.Parexemple,dans_Hill_c._Church_Ԁ_of_Ԁ_Scientology_Ԁ_of_ԀToronto,[1995]2 R"* _R.C.S._Ԁ1130,p.1208,laCoursuprmeaaffirmquelamauvaiseconduitedudfendeurdevaittre simalveillante,opprimanteetabusivequ'ellechoquelesensdedignitdelacour . 8 @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH @ B.` hp x (#XB    6  .@  ݀Jacksonv._Canadian_Ԁ_Pacific_Ԁ_Railway_(1915),24_D.L.R._Ԁ380,p.387. O @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     7  . @  ݀B._Feldthusen_, DommagesintrtspunitifsinCanada:_Can_Ԁ_the_ԀCoffee_Ever_ԀBe_Too_ԀHot? (1995),17_Loy_. r%J _L.A._Ԁ_Int_l&_Comp_._L.J._793,p.800.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     8  . @  ݀(1981),124_D.L.R._Ԁ(3d)228(_B.C._ԀC.A.).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     9  . @  ݀(1984),45_O.R._Ԁ(2d)744(Ont._H.C.J._). t @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     10  . @  ݀Ibid.,p.753.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     11  . @  ݀(1987),42_C.C.L.T._Ԁ213(_N.S._Ԁ_S.C._).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     12  . @  ݀(1989),42_B.C.L.R._Ԁ(2d)108(C.A.).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     13  . @  ݀[1996]4_W.W.R._Ԁ177(_Alta_._Q.B._).  +"   @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     14  ."@  ݀LaCouragalementsignalquelaplaignanteavaitobtenudesdommagesintrtscompensatoires (  considrables,slevantautotal740780$.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @   15  .  { @  (1962),35_D.L.R._Ԁ(2d)426(_B.C._Ԁ_S.C._). t @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     16  . @  ݀Ibid.,p.431.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     17  . @  ݀(1988),44_C.C.L.T._Ԁ314(_B.C._Ԁ_S.C._).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     18  . @  ݀(1988),49_D.L.R._Ԁ(4th)342(N.B.C.A.).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     19  . @  ݀(1996),32_C.C.L.T._Ԁ(2d)250(_Sask_._Q.B._).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     20  . @  ݀VoirgalementB.(A.)v.J.(I.),[1991]5_W.W.R._Ԁ748(_Alta_._Q.B._);_Queen_Ԁ(_Litigation_Ԁ_Guardian_Ԁ_of_)v._Hodgkins_  (1991),36_R.F.L._Ԁ(3d)159(Ont._Gen_.Div.);etG.(_E.D._)v.D.(S.)(1993),101_D.L.R._Ԁ(4th)101(_B.C._ԀC.A.).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     21  . @  ݀Voirgalement_Pollard_v._Gibson_(1986),1_Y.R._Ԁ167(_S.C._);_Willington_v._Marshall_(1994),21_C.C.L.T._Ԁ(2d) 00 198(_B.C._Ԁ_S.C._);et_Joanisse_v.Y.(D.)(1995),27_C.C.L.T._Ԁ(2d)278(_B.C._Ԁ_S.C._).  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     22  . @  ݀_Baker_v._Bolton_(1808),170_E.R._Ԁ1033(_K.B._). O @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     23  . @  ݀LapremireloivisantlesaccidentsmortelsatadopteenAngleterreen1846,etdesloissimilairesontt  promulguespeudetempsaprsdanslescoloniesbritanniquesappelesdevenir,parlasuite,leCanada. e @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     24  . @  ݀Voir,parexemple,St._Lawrence_Ԁ&_Ottawa_Ԁ_Railway_ԀCo.c._Lett_(1885),11_R.C.S._Ԁ422. O @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     25  . @  ݀Voir,parexemple,laLoisurledroitdelafamille,_L.R.O._Ԁ1990,chap.F.3,_al_.61(2)e).Malgrlemploi  courantdelexpression loisurlesaccidentsmortels ,letitredutextelgislatifenquestionvarieduneprovinceoudunterritoirelautre.Parexemple,enOntario,lesdispositionspertinentessontcontenuesdanslaLoisurle pp droitdelafamille,tandisquenColombieBritanniquecetteloiapourtitrela_Family_ԀCompensation_Act_,_R.S.B.C._ 88 1979,chap.120.  @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     26  . @  ݀[1999]_O.J._Ԁ_No_.3661(C.A.). 3 @v!CFUS., @   BXHXXBXXHXXBXH  _:`XXH6"` ` hp xX6 @     27  . @  ݀Voirgalement_Campbell_v._Read_(1987),[1988]3_W.W.R._Ԁ236(_B.C.C.A._).(CEKQW]cioAutoList1a)a)a)a)a)a)a)a)(2D$ @v!CFUS.,    BXHXXBXXHXXBXH  :`XXH  0  .#|x (hv$CFUS.,    BXDuXXBXXDuXXBXDuOkidata OL-400,hh,0(hH  Z6Times New Roman RegularBX[()    H  H   H  H)rtyBarD UWPCZ<5131d3d5. %%4##37=CIQYag1.a.i.(1)(a)(i)1)a)(;$2  a  )3  0  (CEKQW]cioAutoList2a)a)a)a)a)a)a)a)(CEKQW]cioAutoList3a)a)a)a)a)a)a)a)0 .Normal< :Definition T<GP:Definition L , ;1` hp x (#;  8.` hp x (#886Definition('&H1      XXX({&H2  XXX({&H3  XXX((&H4 XXX XXX({&H5  XXX({&H6  XXX20Address8S\6Blockquote , , ;1` hp x (#;   8.` hp x (#8,*CITE,dx*CODEKy<6X9`(Courier NewKXXXS\  `&Times New RomanS42Emphasis6&54Hyperlink            <:FollowedHype    4g{2Keyboard Ky<6X9`(Courier NewK XXXS\  `&Times New RomanS<:Preformatted/%  ,Kk (#/Ky<6X9`(Courier NewKXXXS\  `&Times New RomanS/%  ,Kk (#/<:zBottom of =q( **=  B  ?z%2A`Arial?-  -  XXXS\  `&Times New RomanS&0 d dpppp'dxd<:zTop of For=q(**=  B  ?z%2A`Arial?-  -  XXXS\  `&Times New RomanS0Kx.SampleKy<6X9`(Courier NewKS\  `&Times New RomanS0.Strong 8dx6TypewriterKy<6X9`(Courier NewKXXXS\  `&Times New RomanS42Variable:#8HTML MarkupB      2 0CommentB  <6X9`(Courier New%2A`Arial @v!CFUS.,    BXHXXBXXHXXBXH  _  ?+ ` hp x X?:`XXHWGCx|, )pm @JKKKKdEb , )  o (#(#(#(#XHX:`A  ( A (   (#(#(#(#-,XMi XX- Objet: 0 ! 0=!(#!(#Lesdommages-intrtsexemplairesetpunitifsdanslesactionscivilescontreles  Y conducteursavecfacultsaffaiblies* =(#=(#  Auteurs: 0 = ProfesseurR._Solomon_,directeurnational,Politiquesjuridiques,_MADD_ԀCanada,et kC  D._Kelly_,adjointlarecherchejuridique,candidatau_LL.B._Ԁ2001 =(#=(#  S(U- SDate: 0 ! 0=!(#!(#Le16juin2000U- =(#=(# -  p`\ ~Kp@0 ddxKEKKGJ-   INTRODUCTION  t  ! Unpersonnequisubituneblessuredufaitdelangligencedunconducteuravecfacultsaffaibliesestendroitderclamerdesdommagesintrtscompensatoires.Lesdommagesintrtscompensatoiresontpourbutdertablir,danslamesureounecompensationpcuniairepeutsyprter,lasituationquitaitcelleduplaignantavantqueledlitsoitcommis.Lasommedesdommagesintrtscompensatoiresattribuscomprendlindemnisationdudommageauxbiens,lesdpensesdirectes(p.ex.,lesfraisdetaxipourserendrechezlemdecin),lespertesdegainspassesetfutures,lesfrais desoinsdesant passsetfutur s de s soinsdesant ,ainsiquelespertesnonpcuniaires(c.--d.lessouffrancesetdouleursetlapertedejouissancedelavie).Danslaprsentenote,noust cheronsdedterminersi les la victime s dudlitdeconduiteavecfacultsaffaiblies ont a galementdroitdesdommagesintrtsexemplairesetpunitifs.  '( & G    LESDOMMAGESINTR*TSEXEMPLAIRES  (   ! Lesdommagesintrtsexemplairessontuntypeparticulierdedommagesintrtscompensatoires.Ilssontaccordsafindindemniserleplaignant  desatteintes sa leur dignitet'G(  Ԁ son leur amourproprequiprocdentdunmotifrprhensiblechezledfendeuroudelamaniredontledlitatcommis.Selonlarrt_Rookes_v._Barnard_   @   " !  1      ׀ rendu  de par laChambredeslords, letribunalpeut  tenircomptedesmotifsetdelaconduitedudfendeurlorsquilsaggraventleprjudicesubiparleplaignant.Ilpeutyavoirmalveillanceoumchancet,oulamaniredontledlitatcommispeuttretellequellevisaitporteratteinteauxsentimentsnormauxdedignitetdamourpropreduplaignant  @   # !  2      ׁ .CettepositionatrepriseparlaCoursuprmeduCanadadans_Vorvis_v. Y1  _Insurance_ԀCorporation_of_Ԁ_British_ԀColumbia  @  _ $ !  3      _,arrt qui danslequelelle affirmaitquelestortsmotionnelsou   psychologiquessubisparleplaignantent r eraientenlignedecomptedanslecalculdesdommagesintrtsexemplairesetferaientaugmenterlemontantattributitrededommagesintrtscompensatoiresgnraux. ! Commedanslecasdesdommagesintrtspunitifs,lesdommagesintrtsexemplairesnesontaccordsquelorsquelecomportementdudfendeurestmalveillant,tyranniqueousocialementinadmissibledequelqueautrefa on.Cependant,contrairementauxdommagesintrtspunitifs,lesdommagesintrtsexemplairesvisentindemniserleplaignantduprjudicerelquilasubi.Ainsi,pourobtenirdesdommagesintrtsexemplaires,leplaignantdoitprouverquelecomportementdudfendeurtaitrvoltantousocialementinadmissibledequelqueautrefa onetluiacaus,decefait,unprjudicesupplmentairesousformedatteintesadignitetsonamourpropre. ! Ilexistedescirconstancesdanslesquellesletribunalpourraittenirlecomportementdunconducteuravecfacultsaffaibliespoursuffisammentrvoltantetsocialementinadmissiblequiljustifieraitdesdommagesintrtsexemplaires.Parexemple,unconducteuravecfacultsaffaiblies Y)1 .      ayantunealcoolmieextrmementleveouunesuccessiondinfractionsdivresseauvolantsondossierpourraitbienrpondrececritre. nosyeux,lapersonnequidcidedeprendrelevolantlorsquelleabubienaudeldupointdbritfaitpreuveduneinsoucianceprofondedelascuritdesautresautomobilistes.Lecaractresocialementinadmissibleduntelcomportementseraitaccentudanslecasdunrcidiviste,personneayantdjparlepassmanifestuneinsouciancetotaledelascuritdupublic.Ainsi,selonlescirconstancesenlespce,unepersonneblesseparunconducteuravecfacultsaffaibliespourraittreenmesuredesatisfairecetteexigenceetobtenirdesdommagesintrtsexemplaires. ! Lesecondcritreposeplusdedifficults.Leplaignantdoitprouverquilarellementsubiuneatteintesadignitetsonamourpropreaudeldecequesubissentordinairementlesvictimesdecollisionsroutires.Deplus,leplaignantdevradmontrerqueceprjudicesupplmentairersultaitdirectementducomportementmoralementrprhensibledudfendeur  M@   % !  4      . W Fairelapreuveduneatteinteladignitetlamourpropreestunet chearduemmedanslescasdedlitintentionnel,etplusforteraisondanslescasdengligence.Ilseraitnanmoinspossibledefairevaloirquelesentimentdeperteduplaignant,etdoncsonprjudicemotionnel,ataccrudufaitdelinsoucianceflagrantedelascuritdupublicmanifesteparleconducteuravecfacults affaiblies . nosyeux,lecaractrevitableetinsensdescollisionslieslaconduiteavecfacultsaffaiblies,toutparticulirementdanslescasdercidive,pourrait ve  n  tuellement offrirlapossibilitde satisfairecettedeuximeexigence   rgissantl  d   o      attributionde pourobtenirdes dommagesintrtsexemplaires. LESDOMMAGESINTR*TSPUNITIFS  &m*  ! LesdommagesintrtspunitifsontpourobjetdepunirledfendeuretBXHXXXHdeservir (, dissuaderd'autrespersonnesdadopterun#XHXXBXH!#comportement tyrannique,vindicatif,rprhensifet z)R . malveillant  !,it  _ & !  5      _ԁ .Traditionnellement,troisfacteursrestreignaientlattributiondedommagesintrts *!0 punitifs.Enpremierlieu,lesdommagesintrtspunitifstaientrarementattribusdanslescasdengligence,olecomportementdudfendeuresttoutsimplementinsouciant,maisnonmoralementrprhensible.Endeuximelieu,lestribunauxexigeaientquecesoitleplaignant,etnonunetiercepersonneoulegrandpublic,quiaittdirectementvisparlecomportementdudfendeur.Entroisimelieu,lesdommagesintrtspunitifsntaientpasaccordssiunesanctionpnaleavaitdjtinfligeaudfendeurpourlemmedlit.Commenousleverronsplusloin,cestroisrestrictionslattributiondedommagesintrtspunitifsonttconsidrablementassouplies,mmeabandonnes,aucoursdesderniresannes.L N(#KL L   LP&2  a  )3  0 !   Possibilitdedommagesintrtspunitifsencasdengligence LP&&݌ !(#!(# Ќ   ! Dansunarrtrenduen1915,laCoursuprmedelAlbertaaouvertlavoielattributiondedommagesintrtspunitifsencasdengligence:  Danslescasdeblessurespersonnellescausesparngligence,desdommagesintrtsexemplaires,majors,alourdisoupunitifsnepeuventtreattribusmoinsquilyaiteuundfautdediligencetellementflagrantquilamneprsumerqueledfendeurtaitconscientdesconsquencesprobablesdesoninsouciance   ,mais et  indiffrent,oupire,aurisquedeblessurequilfaisaitcourirautrui  ),it  _ ' !  6      _.    Cetarrttablissaitquuneactionngligentedudfendeurpouvaittresuffisammentrprhensiblepourjustifierdesdommagesintrtspunitifs.Bienquelattributiondedommagesintrtspunitifsdemeureinusitedanslescasdengligence,elleestdevenu e plusfrquentecesderniresannes  &,,it  _ ( !  7      _. u%M&  ! Parexemple,danslaffaire_Robitaille_v._Vancouver_ԀHockeyClub_Limited_  -,it  _ ) !  8      _,ledfendeur &( navaitpasassuruntraitementmdicaladquatauplaignant,malgrsablessureventuellementgrave.Deplus,leClub,quoiquesachantquiltaitbless,avaitmenacdelesuspendresilnejouaitpas,sibienqueleplaignantaacceptcontresongrdefaireunretouraujeu, lequel qui +!.  sest +!. soldparuneblessurepermanente.Letribunalaaccorddesdommagesintrtspunitifsde35000$titredesanctiondelangligencedontavaitfaitpreuveledfendeurdanslexercicedesondevoirdediligenceraisonnablepourassurerlascuritduplaignant. ! Danslaffaire_Thompson_v.Zurich_Insurance_ԀCo.  1,it   * !  9      ,unjeunehomme,devenu o G _quadriplgique_Ԁlasuitedunaccidentdelaroute,apoursuivisacompagniedassuranceparcequellerefusaitdelindemniserintgralementdesespertesdegains.Lejuge_Pennell_Ԁaexposlesexigencesdemalveillancepourlattributiondedommagesintrtspunitifs,signalantquelamauvaisevolontpersonnellentaitpasunlmentessentieletque linsoucianceflagranteetdlibredesdroitsdautrui    [4,it   + !  10          pouvaitgalement constituer tre delamalveillance.Ainsi,lecritre Y1   ducomportement delaconduite justifiantdesdommagesintrtspunitifspeutcomprendrenonseulementlescomportementsintentionnellementdlictueuxetlangligenceprocdantdunemauvaisevolontpersonnelle,maisaussilescasoledfendeurfaitfidesdroitsdautrui. ! Danslaffaire_MacDonald_v._Sebastian_  (7,it   , !  11      ,unmdecinavaitvendusamaisonauplaignant  sanslinformerdelaconcentrationdangereusementlevedarsenicdanslalimentationdeau.Troismembresdelafamilleduplaignant,ycomprisdeuxenfantsenbas ge,ontsouffertdeproblmesdesantlisleaucontamine.Letribunalaaccordchacundesdommagesintrtspunitifsde7000$titredesanctiondelinsouciancescandaleusedontavaitfaitpreuvelemdecinquantlasantetlascuritdelafamilleduplaignant ! Desdommagesintrtspunitifsontgalementtaccordsdansdescasdengligencemdicale.Danslaffaire_Coughlin_v._Kuntz_  :,it   - !  12      ,ledfendeur,unmdecin,avaitmisaupointune #& interventionchirurgicaleexprimentale.Avant mme queleplaignantconsultelemdecin,leCollgedesmdecinsetchirurgiensavaitaverticeluicidenepasutilisercettenouvelleoprationchirurgicaleavantquellesoitvalue.Lemdecinafaitfidecetavertissementetapratiqulinterventionexprimentalesurleplaignant.Cetteinterventionnapascorrigsonproblmedesant   , e etiladEsubirdeuxautresinterventionspourrparerlalsionoriginellepuislesnouvelles *!0 lsionscausesparlinterventionchirurgicalenonprouve.LaCourdappeldelaColombieBritanniqueaconfirmladcisiondutribunaldepremireinstance,quiavaitoctroyauplaignantdesdommagesintrtspunitifsde25000$titredesanctionaumdecinpouravoirexpossonpatientunrisquecepointgraveetinjustifi.   N &  ! Danslaffaire_Muir_v.Alberta  ?,it   . !  13      ,laprovince,partiedfenderesse,avaitadmislaplaignante  unecolepourdficientsmentauxen1955,maisavaitomispendantdeuxansdeluiadministrerdestests.En1959,ladministrationdelcolelayantrfrela c  C ommissionprovincialedeugnisme, _Muir_Ԁ elle asubiunestrilisationpermanente.Parlasuite,elleapoursuivilaprovincepourngligencerelativementsastrilisationetsoninternementinjustifis.Letribunaladclarquilauraitaccord250000$endommagesintrtspunitifssicenavaittdesmesurespositivesprisesparlaprovincepourrparerleprjudicecauslaplaignante  C,it   / !  14      .    ! Cesaffairesmontrentclairementquedesdommagesintrtspunitifspeuventtreaccordsdanscertainscasdengligence. t  T outd A  a bord,leplaignantdoitprouverquelecomportementdudfendeurtaittyrannique,malveillantousocialementinadmissibledequelqueautrefa on.Ilnestpasncessairequeledfendeuraittmotivparlamauvaisevolontpersonnelleoulamchancet;uneinsoucianceflagranteetdlibredelasantoudelascuritduplaignantestsuffisante.Commecelaatmentionnplushaut,noussommesdavisquelefaitdeprendrelevolantaprsavoirconsommunefortequantitdalcoolestlamanifestationduneinsouciancedelascuritdupublicsuffisammentchoquantepourjustifierdesdommagesintrtspunitifs. ! Endeuximelieu,leplaignantdoitprouverquelecomportementdudfendeurtaittelquiljustifielaprisedemesurespunitivesetdissuasives.tantdonnquelaconduiteavecfacultsaffaiblies demeure, est, etdeloin,lapremirecausecriminellededcsauCanada,noussommes davisquececomportementappelledesmesurestantpunitivesquedissuasives.Cetargumentest Y)1 . dautantplusfortdanslecasdesrcidivistes,personnesayantdjparlepassmanifestuneinsouciancetotaledelascuritdupublic. L M((NL L   LI2  b  )3  0 !   Lexigencedecomportementvisantdirectementlavictime LII݌ h!(#!(# Ќ   ! Ladeuximerestrictiontraditionnellelattributiondedommagesintrtspunitifsestlexigencequelecomportementdudfendeuraittdirigspcialementcontreleplaignant.Lundesmeilleursexemplesdecetteexigenceestdonnpar_Kaytor_v.Lions_Driving_ԀRangeLtd.  L,it  _ 0 !  15      _,   affairedanslaquelleleplaignantavaittsauvagementattaquparlechiendegardedudfendeur.Lejugeastatuquedesdommagesintrtspunitifsnepouvaienttreaccordsdufaitquelecomportementdlictueuxdudfendeurnevisaitpasleplaignantenparticulier.Lejugeadclarque,pourdonnerlieudesdommagesintrtspunitifs,unactedevaitnonseulementmriterdtresanctionn, maisaussiviserdlibrmentlapersonneoulebienayantsubileprjudice  N,it   1 !  16      ׁ .Toutefois,cetterestrictionlattributiondedommagesintrtspunitifsest # largementabandonnedanslajurisprudencercente. ! Parexemple,danslaffaire_Vlchek_v._Koshel_  P.   2 !  17      ,leplaignantavaittgrivementblessen  tant lorsquilavaitt projetdunvhiculetoutterrain.Lefabricantavaitre udenombreusesplaintesindiquantlecaractredangereuxdesonvhicule,maisavaitcontinu er   deleproduireetdeledistribuersansmiseengardeapproprieauxacheteurs.Lejuge_Callaghan_Ԁastatuquedesdommagesintrtspunitifstaientjustifissansquilsoitncessairedeprouverque lesactesreprochsau   le  comportement    du     lesgestes dfendeurvisai en  en texpressmentleplaignant. ! Danslaffaire_Canadian_ԀNational_Railway_ԀCo.v._di_Ԁ_Domenicantonio_  T.   3 !  18      ,leplaignanta u%M( intentunepoursuitelasuitedunecollisionavecuntrainquilalaiss_quadriplgique_.LeCanadienNationalavaittngligentenomettantdedbroussaillerleslignesdevisibilitlapprochedupassageniveau,bienquelaCommissioncanadiennedestransportsluiaitexpressmentordonndelefaire.Ledfendeuravaitaussifaitpreuvedengligenceenne *!0 corrigeantpasladclivitdelavoieaupassageniveau,enomettantderalentiretdefaireentendrelesiffletdutrainproximitdupassageniveau.Letribunalaaccorddesdommagesintrtspunitifsauplaignantafindepunirle_C.N._Ԁdesoninsoucianceflagrantedesesobligationslgales. ! Cesdeuxarrtsmontrentquedesdommagesintrtspunitifspeuventtreaccordsmmesilecomportement dlictueux dudfendeurnevisaitpasdirectementleplaignant.Ainsi,lesvictimesdelaconduiteavecfacultsaffaibliespeuventdsormaisobtenirdesdommagesintrtspunitifsmmesiellesntaientpasvisesparledfendeur,maissetrouvaienttoutsimplementaumauvaisendroit , aumauvaismoment.L =((ML L   LZ2  c  )3  0 !   Lesconsquencesdunesanctionpnaleantrieuresurlapossibilitdobtenirdes _7 dommagesintrtspunitifs LZZ݌!(#!(# Ќ   ! Unplaignantnepouvaitauparavantobtenirdesdommagesintrtspunitifssiledfendeuravaitdjsubiunesanctionpnale.Cetterestrictionreposaitsurlidequeledfendeurnedevaitpastrepuni unedeuximefois aucivilsilavaitdjtcondamnunepeineaucriminel.Toutefois,cetterestrictionatassoupliecesderniresannes,etabandonnedanscertainscas. ! Lidequeleplaignantestendroitdobtenirdesdommagesintrtspunitifssilasanctionpnaleinfligeaudfendeurneserapportequcertainsdesescomportementsincriminssimposedeplusenplus,notammentdanslescasdagressionsexuelle.Parexemple,dansP.(S.)v. "$ K.(F.)  ^.   4 !  19      ,laplaignanteaobtenu25000$endommagesintrtspunitifsendpitdufaitquele $& dfendeuravaitdjtcondamnsousunchefdagressionsexuelle.tantdonnquelaplaignanteavaittagressesexuellement surunepriodede pendant plusde10ansetquelapeinecriminelleinfligeaudfendeurnesanctionnaitquuneseuleagressionsexuelle,letribunalafaitvaloirquedesdommagesintrtspunitifspouvaienttreaccordsdanslactioncivilepourlesnombreuxactesdagressionsexuelle  jusque      a  impunis  a.   5 !  20      . *!0  ! Dautrestribunauxontremisdirectementenquestioncetterestrictionlattributiondedommagesintrtspunitifs.Ilsontestimquelasanctionpnaleantrieurenedevaitpasconstituerunempchementabsolulattributiondedommagesintrtspunitifs,maistreplut=tunfacteurprendreenlignedecomptepourdcidersilyavaitlieuounondattribuerdesdommagesintrtspunitifs  @d.   6 !  21      .   ! Vucettevolutionrcentedelajurisprudence,ilestdifficilededterminerlesconsquencesvraisemblablesdunesanctionpnaleantrieuresurlapossibilitdobtenirdesdommagesintrtspunitifs.Ilsemblenanmoinsclairquedesdommagesintrtspunitifspeuventtreaccordssiledfendeuratcondamnsousunseulchefdeconduiteavecfacultsaffaibliescausantdeslsionscorporelles , alorsquilauraitrellementblessplusdunepersonne.Onpeutsupposergalementquedesdommagesintrtspunitifspourraienttreaccordsdanslecasdundfendeurquiauraitacceptdeplaidercoupableunchefdeconduiteavecfacultsaffaibliesenchangeduretraitdelaccusationplusgravedeconduiteavecfacultsaffaibliescausantdeslsionscorporelles. ! Onnepeutsavoirclairementdansquellemesurelestribunauxembrasserontlidequelasanctionpnaleantrieuredudfendeurnestsimplementquunfacteurprendreenlignedecomptepourdcidersilyavaitlieudattribuerdesdommagesintrtspunitifs.Sicetteidevenaitsimposer,lestribunauxnaccorderaientdesdommagesintrtspunitifsquedanslescasolasanctionpnale a  aurait uneffetpunitifetdissuasifinsuffisantsurledfendeur.Pourlesraisonssusmentionnes,noussommesdavisquelesconducteursavecfacultsaffaibliescopentrarementdepeinesquiontunevaleurpunitiveetdissuasiveapproprieleurcomportement.Cequiexpliqueletauxlevdercidivechez ces  lesconducteursavecfacultsaffaiblies etlaprvalenceconstantedececomportement.  ',   &    LESDOMMAGESINTR*TSEXEMPLAIRESETPUNITIFSENVERTUDELA (  LGISLATIONSURLESACCIDENTSMORTELS   b   ! Jadis,en_common_Ԁ_law_,ledroitdintenteruneactioncivilesteignaitaudcsdelapersonne.Ainsi,mmedanslescasoluniquesoutiendefamilletaittu,safamillenavait '( k aucundroitderclamercompensationpourlespertesquelleavaitsubies  m.   7 !  22      .Cettedurergledela  _common_Ԁ_law_Ԁatsupplanteparuntextelgislatifdanstouteslesjuridictionsde_common_Ԁ_law_ԀauCanada  o.   8 !  23      .Ceslois,communmentappeles lgislationsurlesaccidentsmortels ,confrentaux m  personneschargesurvivantesledroit un  de ddommagement pourles  des pertespcuniairesdirectesquellesontsubiesenraisondudcs  Mq.  _ 9 !  24      _.Danscertainesprovinces,laloipermetdsormaisaux Y1  personneschargedobtenircompensationpourlaprivationdesoins,dorientationetdecompagniequelapersonnedcdeassurait  r.  _ : !  25      _.    ! Commelefaitvoirlaffairesuivante,lelibelldutextedeloinepermetpaslattributiondedommagesintrtspunitifsouexemplaires.DanslaffaireLord(_Litigation_Ԁ_guardian_Ԁ_of_)v.  _Downer_  u.   ; !  26      ,lafamillesurvivantedunhommeassassinpoursuivaitpourdommagesintrts d< punitifsetexemplaireslesmeurtriersetlespropritairesdugarageolemeurtreavaittcommis.Letribunalarejetlarclamationdedommagesintrtspunitifsetexemplaires,affirmantquelelibelldutextedeloilimitaitlesrclamationsdessurvivantsauxseulespertespcuniairesrsultantdudcsetdelaprivationdesoins,dorientationetdecompagnie.Larclamationdedommagesintrtspunitifsetexemplairesneserapportantpasunepertedenaturepcuniaireetneressortissantpaslaprivationdesoins,dorientationetdecompagnie,lafamilleatdboute  hx.   < !  27      . %(  ! Enrsum,moinsdemodificationdulibelldesdispositionslgislativesactuelles,lesfamillesdesvictimesdelaconduiteavecfacultsaffaibliesquidcdentnepourrontpasobtenirdesdommagesintrtspunitifsetexemplairesenvertudelalgislationsurlesaccidentsmortels. *!0  CONCLUSION  (   ! Ilexistedescirconstancesdanslesquellesuntribunalpourraitconsidrerquelecomportementdunconducteuravecfacultsaffaibliestaitrvoltantaupointdejustifierdesdommagesintrtsexemplairesetpunitifs.Danslespoursuitesendommagesintrtsexemplaires,leplaignantauraprouverquilarellementsubileprjudicesupplmentaireduneatteintesadignitetsonamourproprersultantducomportementrprhensibledudfendeur.Commenouslavonsindiqu,leplaignantpourraitfairevaloirquelecaractrevitableetinsensdescollisionslieslaconduiteavecfacultsaffaibliesestvenuaccentuersonsentimentdeperte.Lesrestrictionstraditionnelleslattributiondedommagesintrtspunitifsauraientjadisempchdobtenirdetelsdommagesintrtsdanslesaffairesdeconduiteavecfacultsaffaiblies,maiscesrestrictionsonttassoupliesouabandonnesaucoursdesderniresannes.Ainsi,selonlescirconstances,desolidesargumentspeuventtreavancspourlattributiondedommagesintrtspunitifsdanslesaffairesdeconduiteavecfacultsaffaiblies.